Czym jest apiterapia? Produkty pszczele w medycynie ludowej

Choć dobroczynne właściwości miodu ludzie znają i cenią od tysięcy lat, apiterapia rozumiana jako metoda wspomagania organizmu za pomocą produktów pszczelich jest stosunkowo nowym pojęciem. Mimo że apiterapia dotyczy głównie medycyny niekonwencjonalnej, coraz częściej pszczele produkty pojawiają się także w składzie tradycyjnych leków.

czym jest apiterapia

 

 

Krótka historia apiterapii

Apiterapia to metoda leczenia przy użyciu miodu i produktów pochodzących od pszczół. Wiara w dobroczynne działanie pszczelich substancji towarzyszy ludziom właściwie od zawsze. Pszczoły należą do najstarszych znanych “owadów społecznych”, a człowiek korzystał z produktów pochodzących z ula i ich dobrodziejstw już tysiące lat temu – i dla przyjemności, i w celach leczniczych. Dla przykładu, malowidło skalne w Cuevas de la Avena w Walencji sprzed 20 tysięcy lat przedstawia mężczyzn wspinających się do ula w celu zebrania miodu.

Pszczele produkty znali starożytni Rzymianie i Grecy. Już Wergiliusz zamieszczał rady dotyczące miodu w swojej twórczości, a Hipokrates leczył miodem rany i choroby wątroby. Grecy i Rzymianie po raz pierwszy w historii opracowali także substancje farmaceutyczne zawierające jad pszczeli, który w połączeniu z miodem był używany jako środek na porost włosów.

Egipcjanie i Asyryjczycy znali natomiast głównie przeciwbakteryjne właściwości miodu. Ciała zmarłych balsamowane były propolisem, a kobiety używały miodu i wosku do sporządzania kremów, szminek i innych mazideł. Egipska królowa Kleopatra, do dziś symbol piękna, była znana z tego, że zażywała kąpieli w oślim mleku i miodzie. W starożytnych grobowcach archeolodzy niejednokrotnie znajdowali naczynia z miodem, który pomimo tysięcy lat wciąż nadawał się do spożycia.

 

Apiterapia na przestrzeni lat

W późniejszych latach znaczenie apiterapii spadło ze względu na lęk przed działaniami niepożądanymi. Metodę ponownie „odkrył” w 1888 roku austriacki lekarz Philipp Terc, który prowadził badania nad zastosowaniem jadu pszczelego w leczeniu reumatyzmu. Do lat 40. ubiegłego stulecia leczenie miodem i produktami pszczelimi było powszechnie stosowane jako uznana metoda lecznicza. Następnie pojawiły się antybiotyki i znaczenie apiterapii znacznie się zmniejszyło.

produkty pszczele

Produkty pszczele są używane w medycynie od lat

 

Jakie produkty wykorzystuje się w apiterapii?

W apiterapii wykorzystuje się właściwie wszystkie substancje będące dziełem pszczół. Oprócz miodu stosowany jest także pyłek pszczeli, wosk, pierzga czy propolis. Opis działania poszczególnych produktów pszczelich znajdziecie poniżej.

 

Pyłek pszczeli w apiterapii

Pyłek pszczeli zawiera bardzo dużo substancji białkowych, dlatego jest wykorzystywany przez osoby zmagających się z niedoborem białka w diecie – na przykład wegetarian. Może mieć również pozytywny wpływ na układ pokarmowy oraz drogi żółciowe i wątrobę. Pyłek pszczeli wykazuje także właściwości antybiotyczne i wzmacniające organizm.

 

Wosk pszczeli w apiterapii

Wosk pszczeli znany jest głównie jako surowiec do wyboru pachnących świec, jednak obecnie wykorzystywany jest w apiterapii, przede wszystkim w stosowaniu zewnętrznym, na skórę. Dzięki zawartości alkoholi i kwasów tłuszczowych wosk działa natłuszczająco na skórę i może chronić przed utratą wody. Aplikowany na włosy może nadać im lśniący wygląd. Jest stosowany w wielu preparatach kosmetycznych (kremach, maściach, woskach do depilacji), ale także w dermatologii (leczenie trądziku, łuszczycy, łupieżu).

wosk pszczeli

Znany głównie ze świeczek pszczeli wosk ma wiele ciekawych zastosowań

 

Propolis i mleczko pszczele w apiterapii

Propolis, czyli “pszczeli kit”, którym pszczoły uszczelniają ul, ma bardzo silne właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze, dlatego przez niektórych nazywany jest “naturalnym antybiotykiem”.

Mleczko pszczele to z kolei pokarm dla larw i pszczelej matki. Dzięki zawartości cennych substancji odżywczych jest wartościowe nie tylko dla pszczół, ale może również mieć pozytywny wpływ na nasz organizm – m.in. dodając nam sporej dawki energii.

 

Pierzga w apiterapii

Pierzga jest stosunkowo mało znanym produktem pszczelim, jednak niewątpliwie zasługuje na uwagę. Pszczoły produkują ją mieszając pyłek z miodem i śliną. Zawiera więcej białka niż pyłek, a do tego wiele witamin i minerałów, tłuszczów i węglowodanów. Pierzga jest stosowana w medycynie niekonwencjonalnej jako naturalny preparat na włosy, skórę i paznokcie, a także w problemach z apetytem i w okresie rekonwalescencji.

 

Jad pszczeli w apiterapii

Jad pszczeli stosuje się natomiast przy schorzeniach ze strony układu kostnego (np. artretyzm, reumatyzm), a także przy migrenach i nadciśnieniu. Leczenie jadem pszczelim (tzw. apitoksynoterapia) powinno być stosowane pod nadzorem lekarza – polega na kontrolowanym żądleniu pacjenta przez pszczoły lub podawaniu jadu bezpośrednio za pomocą strzykawki. Jad pszczeli dodawany jest również do niektórych kosmetyków (np. w pomadkach ma zapewnić większe, pełniejsze usta).

apiterapia jad pszczół

Nawet jad pszczół może mieć ciekawe zastosowania

 

Apiterapia w medycynie konwencjonalnej – apiterapeutyki

Terapia miodem nie ogranicza się wyłącznie do domowego stosowania i medycyny niekonwencjonalnej. Produkty pochodzące od pszczół stanowią także surowiec, z którego wydobywa się ekstrakty stanowiące później podstawową substancję czynną niektórych leków. Tego typu leki fachowo nazywane są apiterapeutykami i są stosowane w wielu dziedzinach medycyny, m.in. w dermatologii, chirurgii, ortopedii czy ginekologii. 

Niemniej jednak, do apiterapii w medycynie konwencjonalnej należy podchodzić z dużą dozą ostrożności, zwłaszcza w przypadku stosowania jej w leczeniu nowotworów. Pomimo licznych badań, skuteczność tej metody nie została w tym przypadku potwierdzona klinicznie.

Chmura tagów
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium